26 Mayıs 2026 tarihinde yayınlanan Milli İstihbarat Akademisi (MİA) raporunda, yapay zekanın (YZ) savaş alanındaki kritik rolü gözler önüne serildi. “Askeri ve Jeopolitik Perspektiften ABD/İsrail-İran Savaşı ve Türkiye” başlıklı bu raporda, YZ’nin modern savaş sahasında bir “kuvvet çarpanı” olmaktan çıkarak, artık temel bir “kuvvet unsuru” haline geldiği vurgulandı. YZ, operasyonel hızın belirlenmesinden hedefleme süreçlerinin yönetimine ve komuta-kontrol yapısının yeniden tasarlanmasına kadar pek çok alanda önemli bir bileşen olarak öne çıkıyor. Ancak bu dönüşüm, beraberinde kaygı verici riskleri de getiriyor; kontrol kaybı, yanlış hedefleme ve sivil kayıplar gibi sorunlar ön plana çıkıyor.
Raporda YZ’nin, ABD/İsrail-İran Savaşı ile birlikte önemli bir evrim geçirdiği belirtiliyor. Yapay zeka artık sadece bir karar destek aracı değil, aynı zamanda doğrudan operasyonel sonuçlar üreten bir “komuta-kontrol yapısının bütünleşik bir parçası” olarak konumlanıyor. Savaşın başlangıcından itibaren ABD ve İsrail’in hava operasyonları, YZ merkezli eş zamanlı saldırılarla yürütülüyor. Özellikle Ali Hameney’in öldürüldüğü bombardıman gibi operasyonlarda, hedeflerin tespit ve teşhisi, saldırı araçlarının seçimi ve hasar değerlendirmesi süreçlerinde gerçek zamanlı veri iletişim altyapısı kullanıldığı bildiriliyor. Bu açıdan bakıldığında, YZ teknolojileri, istihbarat, gözetim ve keşif (ISR) faaliyetlerinin temel unsuru haline gelmiş durumda.
Modern savaşta başarılı olmanın anahtarı, hedefler arasından hangilerinin ne zaman vurulacağına dair alınan kararların hızıdır. YZ, “hedef sınıflandırma”, “önceliklendirme” ve “dinamik güncelleme” gibi işlevleri yerine getirerek bu süreçte önemli bir rol oynuyor. Balistik füze fırlatma sistemleri gibi mobil unsurların tespit ve izlenmesi, YZ olmadan sürdürülebilir olmaktan çıkıyor. Yapay zeka, karar döngülerini hızlandırarak rakipler üzerinde stratejik bir üstünlük kurmayı sağlıyor.
ABD ve İsrail’in YZ tabanlı karar destek sistemleri, insan denetim ve müdahalesine imkan tanıyan arayüzlere sahip olsa da, genellikle “otomasyon yanlılığı” nedeniyle özerk bir şekilde çalıştığına dair kanıtlar mevcut. Raporda, YZ’nin savaş alanındaki en belirgin kullanım alanlarından birinin hava ve füze savunması olduğu belirtiliyor. Örneğin, İsrail’in Iron Dome (Demir Kubbe) gibi hava savunma sistemlerinde YZ aktif bir şekilde kullanılıyor. Bu sistemler, tespit edilen hedeflerin hız ve güzergahlarına göre tehdit analizleri yapıyor ve potansiyel çarpma noktalarını hesaplayarak önceliklendirme gerçekleştiriyor. Tüm bu süreçler, insan müdahalesi olmadan otomatik olarak işliyor.
Yusuf Arslan
